Możliwość odroczenia, umorzenia lub rozłożenia na raty opłaty planistycznej - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu
Możliwość odroczenia, umorzenia lub rozłożenia na raty opłaty planistycznej
Październik 5, 2013
uprawnienia straży miejskiej - kontrola drogowa fotoradar - prawo adwokat - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu
Straż Miejska nie ma uprawnień do kontroli drogowych za pomocą stacjonarnych fotoradarów
Październik 9, 2013

Przed niespełna dwoma laty w polskim prawie spadkowym pojawiła się nowa instytucja zwana zapisem windykacyjnym. Większość z osób zainteresowanych sporządzeniem testamentu i zabezpieczeniem interesów przyszłych spadkobierców nie wie co to j…

 

Przed niespełna dwoma laty w polskim prawie spadkowym pojawiła się nowa instytucja zwana zapisem windykacyjnym. Większość z osób zainteresowanych sporządzeniem testamentu i zabezpieczeniem interesów przyszłych spadkobierców nie wie co to jest i zadaje sobie pytanie do czego ten zapis windykacyjny w ogóle może się przydać. Dlatego postanowiłem zająć się tym tematem.

Przed 23 października 2011 roku (czyli wejściem w życie zmian kodeksu cywilnego, która wprowadziła instytucję zapisu windykacyjnego) mieliśmy do czynienia z sytuacją, w której spadkodawca w testamencie mógł jedynie wskazać spadkobierców.

Dla łatwiejszego zrozumienia tych zmian posłużę się przykładem.

Spadkodawca Jan Kowalski pozostawił po sobie 3 spadkobierców – żonę Halinę, syna Mariana i córkę Zofię. Przed śmiercią sporządził testament notarialny, w którym powołał całą trójkę do dziedziczenia. Każdy ze spadkobierców w 1/3 części spadku. Za życia Jan Kowalski zgromadził spory majątek – dom w Bydgoszczy, mieszkanie w Warszawie i 3 drogie samochody osobowe. Chciał, aby dom po jego śmierci otrzymała żona, mieszkanie w Warszawie córka, a 3 samochody stały się własnością syna.

Przed wejściem w życie nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzającej zapis windykacyjny nie mógł im zapisać konkretnych przedmiotów. Oznaczało to, ni mniej ni więcej, że to sami spadkobiercy musieli dokonać działu spadku i ustalić, co komu przypadnie. Przy założeniu, że spadkobiercy są zgodni byłoby to dość proste. W innym przypadku oznaczało to dla każdego ze spadkobierców konieczność udziału w żmudnym postępowaniu o dział spadku. Niekiedy takie sprawy mogą trwać latami.

Obecnie zgodnie z art. 981(1) § 1 kodeksu cywilnego: w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku.

Oznacza to, iż spadkodawca może w testamencie przeznaczyć określone rzeczy konkretnym osobom. Wracając do naszego przykładu oznacza to, że spadkodawca może postanowić, iż po jego śmierci dom otrzyma żona Halina, mieszkanie w Warszawie córka Zofia, a 3 samochody staną się własnością syna Mariana.

Nie ma również żadnych przeciwwskazań, żaby do grona spadkobierców dziedziczących na podstawie zapisu windykacyjnego włączyć osoby spoza grona rodziny. Spadkodawca bez przeszkód może postanowić , by w testamencie samochód przeznaczyć wnuczkowi, kolekcję znaczków sąsiadowi, a biżuterią obdarować koleżankę.

Osoba na rzecz której został uczyniony zapis windykacyjny nabywa przedmiot zapisu (np. dom, samochód, kolekcję monet) i staje się jego właścicielem z chwilą śmierci spadkodawcy (w języku prawniczym nazywa się to chwilą otwarcia spadku).

Istnieje jednak podstawowa zasada. Otóż, dla skuteczności zapisu windykacyjnego niezbędne jest umieszczenie go w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Aby nie było wątpliwości o jaki zapis chodzi w treści aktu notarialnego powinno znaleźć się wyraźne określenie, że spadkodawca ustanawia zapis windykacyjny. W razie wątpliwości czy spadkodawcy chodziło o zapis zwykły czy windykacyjny, przyjmuje się skutki wynikające z zapisu zwykłego.

Zapis windykacyjny okaże się natomiast bezskuteczny w sytuacji, gdy przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku lub wówczas, gdy spadkodawca w chwili otwarcia spadku jest zobowiązany do zbycia przedmiotu zapisu windykacyjnego.

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż dokonanie zapisu windykacyjnego na rzecz określonej osoby nie pozbawia członków najbliższej rodziny spadkodawcy prawa do dochodzenia względem obdarowanego roszczeń z tytułu należnego im zachowku.

fot. sxc.hu

Marcin Synak
Marcin Synak
posiada kilkuletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej. Teksty na blogu są odzwierciedleniem ciekawych spraw, którymi miał okazję się zajmować. W wolnych chwilach pogłębia swoje pasje jakimi są - historia oraz gry strategiczne.