niedopuszczalność kary umownej
Złożenie świadczenia do depozytu sądowego jako skuteczny instrument prawny w rękach dłużnika
Maj 26, 2014
Do czego służy przerwanie biegu przedawnienia?
Czerwiec 4, 2014
Pokaż wszystkie

Czy sprawcą przestępstwa naruszenia miru domowego może być właściciel mieszkania, do którego się wdarł lub na żądanie osoby uprawnionej go nie opuścił - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens T

Dokonując analizy powyższego problemu należy rozpocząć od kwestii podstawowej, a mianowicie od tego, w którym rozdziale Kodeksu Karnego został zamieszczony przepis art. 193. Jest to rozdział XXII zatytułowany „Przestępstwa przeciwko wolności”.

Zatem głównym przedmiotem ochrony, jak sama nazwa wskazuje, jest wolność a nie mienie. Wolność rozumiana jako wolność moralna, oznaczająca możność czynienia w wymienionych przez ustawę miejscach, w sposób nieskrępowany, tego co się chce i decydowania o tym, jakie osoby spośród nieuprawnionych i kiedy mogą w tych pomieszczeniach przebywać, bez konieczności uzasadnienia swojej decyzji, jeżeli tylko decyzja ta nie przekracza zakreślonych przez porządek prawny granic (za: T. Bojarski: Karnoprawna ochrona nietykalności mieszkania jednostki, Lublin 1992, s. 59).

Zagadnienie miru domowego, rozumianego jako prawo do niezakłóconego korzystania z domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia lub ogrodzonego terenu nie może być analizowane li tylko na płaszczyźnie praw majątkowych. Ochronę w tym zakresie przewiduje art. 50 Konstytucji RP zapewniając nienaruszalność mieszkania. Mir domowy jest traktowany także jako dobro osobiste

Miejscem chronionym przez art. 193 k.k. jest miejsce, do którego zamieszkujący w nim ma wyłączne lub też większe uprawnienie niż wdzierający się. Uprawnienie te może mieć różną genezę. Najczęściej spotykanym tytułem do mieszkania jest prawo własności, ponadto przydział lokalu w drodze decyzji administracyjnej, prawo użytkowania, dzierżawy, dożywocia, umowa najmu. W praktyce bardzo często zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do skumulowania uprawień do lokalu, np. właściciela i najemcy. Zgodnie z art. 140 k.c. właściciel jest uprawniony do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W tych samych granicach może nią rozporządzać. Natomiast w wyniku zawarcia umowy najmu najemca uzyskuje możliwość używania rzeczy. W ten oto sposób najemca przejmuje od właściciela uprawnienia w zakresie korzystania z lokalu, zaś nietykalność mieszkania korzysta z ochrony jako dobro osobiste najemcy.

Zatem regulacja zawarta w art. 193 k.k udziela prawnokarnej gwarancji ochrony wynajętego mieszkania, która jest niezależna od właściciela. W wyniku wynajęcie czy oddania w dożywotnie użytkowania mieszkania staje się ono dla właściciela miejscem ?cudzym? w rozumieniu kodeksu karnego, bowiem przekazał on część swoich uprawnień na inne osoby. Zatem prawo własności nie ma charakteru absolutnego i doznaje ograniczeń przewidzianych w obowiązujących przepisach ustaw.

Wątpliwości w rozumieniu tego przepisu dla przeciętnego odbiorcy stwarza użycie przez ustawodawcę słowa ?cudzy?, który powszechnie rozumiany jest jako należący do kogoś innego, będący własnością kogoś innego. Jednakże trzeba podkreślić, iż określenie to nie zawsze odnosi się do prawa własności. W kodeksie karnym możemy znaleźć wskazówkę interpretacyjną. Jak wskazano powyżej kodeks karny zawiera rozdziały, których tytuły wskazują na przedmiot ochrony zazwyczaj wspólny dla typów przestępstw objętych rozdziałem. Artykuł 193 został zamieszczony w rozdziale XXIII Kodeksu karnego zatytułowany ?Przestępstwa przeciwko wolności?. Takie umiejscowienie wskazuje jednoznacznie, iż przedmiotem ochrony jest ?cudza? wolność od naruszeń, a nie ?cudze? mienie, które jest chronione przez przepisy kodeksu karnego zlokalizowane w obrębie rozdziału XXXV zatytułowanego ?Przestępstwa przeciwko mieniu?.

Nie ulega wątpliwości, iż treść przepisu art. 193 k.k. może wprowadzić w błąd. Jeśli znaleźliśmy się w takiej sytuacji, to rozwiązaniem problemu będzie dyspozycja art. 30 k.k., która stanowi, iż nie popełnia przestęptswa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności. Usprawiedliwiony błąd co do prawa wyłącza winę i odpowiedzialność karną.

Biorąc powyższe rozważania przestępstwa naruszenia miru domowego w rozumieniu art. 193 k.k. może być także właściciel domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu.

fot. sxc.hu

Piotr Konieckiewicz
Piotr Konieckiewicz
Łączy swoją pasję do prawa z praktyką zawodową. Większość artykułów napisanych na blogu ma swoje źródło w realnych problemach, z którymi przyszło mu się mierzyć. Wolne chwile poświęca na tropienie ciekawostek i absurdów związanych z prawem, zwiedzanie bliższej i dalszej okolicy, fotografowanie, gry komputerowe oraz literaturę historyczną i przygodową.