Terminy przedawnienia w prawie przewozowym - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens Toruń
Terminy przedawnienia w prawie przewozowym
Listopad 17, 2013
rozwód kancelaria Toruń - rozwód z orzekaniem o winie - adwokat, prawnik Ius Cogens Toruń
Kiedy wystąpić o rozwód z orzekaniem o winie?
Listopad 19, 2013

Warunkowe przedterminowe zwolnienie jest dla skazanych bardzo ważną instytucją prawa karnego. Dzięki niej możliwe jest wcześniejsze zwolnienie skazanego z zakładu karnego. Jednak, aby skorzystać z tego dobrodziejstwa, skazany musi spełnić szereg warunków, które zostaną omówione w poniższym wpisie. Część z nich ma charakter formalny i wiąże się z okresem pobytu skazanego w zakładzie karnym, natomiast pozostałe dotyczą osoby skazanego i jego zachowania podczas odbywania kary.

Na wstępie moich rozważań chciałbym wyraźnie podkreślić, że zastosowanie warunkowego przedterminowego zwolnienia jest prawem a nie obowiązkiem Sądu. Oznacza to, że Sąd może ale nie musi skorzystać z tej możliwości. W interesie skazanego jest zatem dostarczyć razem z wnioskiem albo wskazać odpowiedni materiał dowodowy, który pozwoli na podjęcie decyzji procesowej w oparciu o przesłanki określone w przepisach.

Podstawowym warunkiem jest to, aby skazany odbył już co najmniej połowę orzeczonej kary. Nie dotyczy to jednak recydywistów i recydywistów wielokrotnych, co do których wymagania są znacznie wyższe. Jeżeli w podstawie skazania został powołany art. 64 § 1 kodeksu karnego (recydywa) to warunkowe przedterminowe zwolnienie może zostać zastosowane po odbyciu dwóch trzecich kary. Jeżeli natomiast w podstawie skazania został wskazany art. 64 § 2 kk (recydywa wielokrotna) to zastosowanie omawianej instytucji jest możliwe po odbyciu trzech czwartych kary.

Skazani na karę 25 lat pozbawienia wolności mogą się ubiegać o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu co najmniej 15 lat, natomiast skazani na karę dożywotniego pozbawienia wolności dopiero po 25 latach.

Jeżeli skazany nie odbył jeszcze części kary wymaganej w przepisach do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie to składanie wniosku w tym przedmiocie jest całkowicie bezcelowe. Sąd będzie w takim przypadku zobligowany do umorzenia postępowania bez dokonywania analizy czy zaistniała którakolwiek z pozostałych przesłanek zastosowania warunkowego przedterminowego zwolnienia. Praktyka skazanych, którzy bez sprawdzenia czy odbyli już wymaganą część kary, kierują do Sądu wniosek o udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia jest nieprawidłowa.

Za taką interpretacją przepisów opowiadają się również Sądy, w tym Sąd Apelacyjny w Lublinie w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt: II AKz 678/03, opublikowanym w periodyku Prokuratura i Prawo 2006/1/43:

Kodeks karny wykonawczy nie rozstrzyga, jak należy postąpić z wnioskiem o warunkowe zwolnienie, jeżeli został złożony przed upływem terminów wymienionych w art. 77 § 2 i art. 78 k.k. Jedynym słusznym rozwiązaniem wydaje się przyjęcie, że brak formalnej przesłanki warunkowego przedterminowego zwolnienia (określonej między innymi w art. 78 § 2 k.k.) stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu wniosku i jest przyczyną wyłączającą postępowanie w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia w rozumieniu art. 15 § 1 k.k.w.

Kolejną przesłanką, o wiele trudniejszą do spełnienia, jest pozytywna prognoza kryminologiczna. Zgodnie z art. 77 § 1 kodeksu karnego zwolnienie jest dopuszczalne, gdy postawa, właściwości i warunki osobiste skazanego, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Pozytywna prognoza kryminologiczna jest uzależniona od starań samego skazanego, jego pozytywnego zachowania podczas pobytu w zakładzie karnym. Pożądane jest uczestnictwo w różnych formach terapii np. uzależnień u osób uzależnionych odbywających karę za murami zakładów karnych, spotkania z wychowawcą, jeśli to możliwe również praca w zakładzie karnym oraz powstrzymywanie się od udziału w subkulturze więziennej.

Skazany musi wykazać swoim postępowaniem, że po wyjściu na wolność jest gotowy przestrzegać porządku prawnego i nie wkroczy ponownie na przestępczą ścieżkę.

Należy pamiętać, że warunkowe przedterminowe zwolnienie nie jest decyzją bezwarunkową. Sąd jest zobligowany przepisami, aby wyznaczyć skazanemu okres próby. W trakcie okresu próby Sąd jest władny nałożyć na skazanego obowiązki określone w art. 159 kodeksu karnego wykonawczego. Jakiekolwiek nielojalne zachowanie skazanego w tym czasie może spowodować odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz konieczność ponownego stawienia się w zakładzie karnym w celu odbycia reszty kary.

Zasadniczo okresem próby jest czas jaki pozostał skazanemu do końca odbycia kary. Przy czym okres próby nie może być on krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.

Jeżeli skazanym jest osoba odbywająca karę w warunkach recydywy wielokrotnej, okres próby nie może być krótszy niż 3 lata.

Z kolei, w przypadku skazanych na karę 25 lat pozbawienia wolności lub dożywotniego pozbawienia wolności okres próby wynosi zawsze 10 lat.

Oprócz okresu próby istnieje jeszcze 6-miesięczny dodatkowy okres, w którym zachowanie skazanego podlega ocenie.

W przypadku pomyślnego przebiegu całego tego czasu karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia.

Jeżeli okres próby wypadnie niepomyślnie to Sąd jest zobowiązany do odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia.

W razie niepomyślnego przebiegu okresu próby, sąd odwołuje warunkowe zwolnienie. Przepisy są w tym przypadku bezwzględne i Sąd musi odwołać warunkowe przedterminowe zwolnienie. Od tej reguły istnieje tylko jeden wyjątek określony w art. 160 § 5 kodeksu karnego wykonawczego, ale znajduje on zastosowanie w naprawdę wyjątkowych okolicznościach.

Zgodnie z art. 160 kkw

§ 1. Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli warunkowo zwolniony:1) w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności,2) uchyla się od wykonania obowiązków, o których mowa w art. 159 § 2,3) uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych,4) w okresie próby rażąco naruszył porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo niż określone w pkt 1 lub została orzeczona inna kara niż określona w pkt 1.§ 2. Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony, skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą, w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą.§ 4. Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie skazanego, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 1 pkt 2-4, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

W razie odwołania warunkowego zwolnienia ponowne warunkowe zwolnienie nie może nastąpić przed upływem roku od osadzenia skazanego w zakładzie karnym, a w wypadku kary 25 lat pozbawienia wolności lub kary dożywotniego pozbawienia wolności przed upływem 5 lat.

O warunkowym zwolnieniu rozstrzyga sąd penitencjarny czyli Sąd Okręgowy. Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie podlega opłacie sądowej w kwocie 45 zł.

fot. sxc.hu

Piotr Konieckiewicz
Piotr Konieckiewicz
Łączy swoją pasję do prawa z praktyką zawodową. Większość artykułów napisanych na blogu ma swoje źródło w realnych problemach, z którymi przyszło mu się mierzyć. Wolne chwile poświęca na tropienie ciekawostek i absurdów związanych z prawem, zwiedzanie bliższej i dalszej okolicy, fotografowanie, gry komputerowe oraz literaturę historyczną i przygodową.