opłaty planistyczne Podstawowe błędy w decyzjach wymierzających opłatę planistyczną - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu
Podstawowe błędy w decyzjach wymierzających opłatę planistyczną
Wrzesień 13, 2013
Opłaty windykacyjne - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu
Opłaty windykacyjne
Wrzesień 19, 2013

Odpowiedzialność rodziców za szkody wyrządzone przez dziecko

Zgodnie z ogólną zasadą prawa cywilnego do naprawienia szkody zobowiązana jest osoba, która tą szkodę wyrządziła. Dziecięca fantazja niejednokrotnie pociąga jednak za sobą nieprzewidziane skutki. Bywa, że dziecko podczas zdawałoby się niewinnej zabawy może spowodować szkodę znacznych rozmiarów. Prawo cywilne w większości przypadków pozwala jednak na wyłączenie odpowiedzialności rodziców za działania małoletniego dziecka. Z psychologicznego punktu widzenia dziecko do ukończenia 10 roku życia pozbawione jest zdolności myślenia abstrakcyjnego. Oznacza to, iż dziecko nie jest w stanie przewidzieć skutków swoich działań, aż do momentu ich dokonania.

Założenie to stało się podstawą wyłączenia odpowiedzialności odszkodowawczej dzieci do ukończenia przez nich 13 roku życia.

Małoletni, który nie ukończył jeszcze 13 lat, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę.

W konsekwencji nie można mu postawić zarzutów dotyczących winy i żądać odszkodowania. Odpowiedzialność dziecka jest wyłączona, gdyż przyjmuje się, że ze względu na stopień rozwoju psychofizycznego nie może ono w sposób właściwy kierować własnym postępowaniem.

Odpowiedzialność za czyny dziecka ponoszą wówczas osoby zobowiązane z mocy ustawy lub umowy do nadzoru. Poszkodowany może zatem do nich wystąpić z roszczeniem, jednak tylko wtedy gdy nadzoru tego nie wykonywano starannie.

Oznacza to, że w większości przypadków zasadą jest odpowiedzialność rodziców za szkody wyrządzone przez dziecko.

Nie zawsze rodzice

Ustawa lub umowa może nakładać odpowiedzialność materialną za szkody wyrządzone przez dziecko na każdą osobę zobowiązaną do opieki nad dzieckiem w danym czasie. Oznacza to, że jeśli opiekun na koloniach lub nauczyciel w szkole dopuści się uchybień w swych obowiązkach, w chwili gdy powstaje szkoda to on jest za nią odpowiedzialny.

W praktyce często dochodzi do sytuacji, w której organizatorzy wycieczek wymagają od rodziców podpisywania zgody na przejęcie odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez dziecko znajdujące się pod opieką innej osoby. Działanie takie jest sprzeczne z prawem i jako takie nie może stanowić podstawy dochodzenia wobec rodziców jakichkolwiek roszczeń.

Odpowiedzialność za dziecko, które ukończyło 13 lat

Na innych zasadach odpowiedzialność ponosi dziecko po ukończeniu 13 roku życia. Po osiągnięciu tego wieku małoletniemu można przypisać winę za spowodowane straty materialne, ale tylko gdy stopień jego rozwoju psychofizycznego na to pozwala, stopień ten nie zawsze zaś musi oznaczać liczbę lat. Niektóre dzieci ze względu na niedostateczne rozwinięcie umysłowe nie będą ponosiły winy, a poszkodowanemu będzie wówczas przysługiwać roszczenie do jego rodziców lub opiekunów.

Co więcej nie można zapominać, że aby móc mówić o odpowiedzialności czyn dziecka musi mieć charakter bezprawny.

Odpowiedzialności zobowiązany do nadzoru zatem nie ponosi w sytuacji gdy małoletni wyrządził szkodę działając w obronie koniecznej czy stanie wyższej konieczności.

Kilku sprawców

Często zdarza się, że szkoda wywołana jest czynem kilkorga dzieci, które ukończyły 13 lat. W takiej sytuacji wszystkie ponoszą odpowiedzialność solidarną. Naprawienie zatem szkody tylko przez rodziców jednego dziecka uprawnia ich do żądania zwrotu pozostałej części w wielkości uzależnionej okolicznościami faktycznymi, a przede wszystkim winy konkretnej osoby.

Wyłączenie odpowiedzialności

Występując o odszkodowanie, poszkodowany musi wykazać powstanie szkody, na czym polega uszczerbek, którego doznał i jakiej jest wysokości. Oprócz tego należy wykazać związek przyczynowy między działaniem dziecka a wystąpieniem szkody.

Wyłączenie odpowiedzialności rodziców lub opiekunów może być z jednej strony konsekwencją wykazania należytej staranności w wykonywaniu nadzoru, z drugiej zaś trudną sytuacją materialną samych zobowiązanych. Poszkodowany może wówczas żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody od samego sprawcy czynu, nawet gdy ten nie ukończył 13 lat, a zwłaszcza gdy przemawiają za tym okoliczności, w tym stan majątkowy sprawcy i poszkodowanego.

fot. sxc.hu

Marcin Synak
Marcin Synak
posiada kilkuletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej. Teksty na blogu są odzwierciedleniem ciekawych spraw, którymi miał okazję się zajmować. W wolnych chwilach pogłębia swoje pasje jakimi są - historia oraz gry strategiczne.